1. Cel Duszpasterstwa Liturgicznego
Duszpasterstwo Liturgiczne „Tebajda” są to wspólnoty formacji liturgiczno – biblijnej w parafii św. Mikołaja we Wrocławiu. Celem Duszpasterstwa jest budowanie i pogłębianie relacji z Bogiem poprzez studiowanie i rozważanie Słowa Bożego oraz służbę liturgiczną wspieraną formacją z zakresu liturgiki.
2. Prawo nadrzędne względem Statutu Duszpasterstwa Liturgicznego
Dokumentem nadrzędnym względem niniejszego Statutu, regulującym działanie Duszpasterstwa Liturgicznego „Tebajda”, jest Dyrektorium Duszpasterstwa Służby Liturgicznej, przyjęte podczas 346. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski na Jasnej Górze w dniu 27 listopada 2008 oraz wszystkie dokumenty wydawane przez Podkomisję ds. Służby Liturgicznej działającą w ramach Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Episkopatu Polski, odnoszące się do sposobu funkcjonowania służb liturgicznych w parafiach, względem których należy także korygować w przyszłości statut, nad czym troska powierzona zostaje Radzie Duszpasterstwa Liturgicznego.
3. Struktura Duszpasterstwa Liturgicznego
Duszpasterstwo Liturgiczne funkcjonuje w trzech zasadniczych wspólnotach, którymi są: Liturgiczna Służba Ołtarza, Diakonia Liturgiczna i Diakonia Muzyczna.
§ 1. Liturgiczna Służba Ołtarza
Podzielona na następujące stopnie formacyjne:
1. Kandydat
2. Choralista
3. Ministrant światła
4. Ministrant krzyża
5. Ministrant księgi
6. Ministrant ołtarza
7. Lektor
8. Ceremoniarz
§ 2. Diakonia Liturgiczna
Wszyscy jej członkowie posługują sprawując poszczególne funkcje i czynności pomocnicze oraz organizacyjne w celebracjach liturgicznych. W przypadku dużej rozbieżności wieku można wprowadzić podział na grupy formacyjne dostosowane do wieku członków.
§ 3. Diakonia Muzyczna
Wszyscy jej członkowie posługują śpiewem bądź grą na instrumentach w scholi. W przypadku dużej rozbieżności wieku można wprowadzić podział na grupy formacyjne dostosowane do wieku członków.
§ 4. Rada Animatorów Duszpasterstwa Liturgicznego
Składa się z animatorów i skarbnika.
Zadaniem Rady jest koordynowanie działalności całego Duszpasterstwa i współpraca z Ojcem Opiekunem.
Rada Animatorów funkcjonuje na zasadach określonych w „Regulaminie Rady Animatorów”, sporządzanym przez samą Radę i obowiązującym po zatwierdzeniu przez O. Opiekuna. Zatwierdzenie O. Opiekuna jest konieczne także w przypadku dokonywania zmian w regulaminie.
4. Organizacja i zadania poszczególnych wspólnot
§ 1. Liturgiczna Służba Ołtarza
Ministranci realizują program swojej formacji w ośmiu stopniach, z których dwa ostatnie (lektor i ceremoniarz) prowadzone są w ramach kursów diecezjalnych.
a) Stopnie formacyjne i ich zadania
1. Kandydat - Jest to okres przygotowania do uroczystego przyjęcia do Służby Liturgicznej. W tym czasie przyszli ministranci na zbiórkach formacyjnych uczą się podstaw służenia oraz poznają modlitwy ministranckie. Po tym wstępnym okresie formacji przyjmowani są uroczyście do grona ministrantów.
2. Choralista - Najważniejszą funkcją choralisty jest dawanie znaków dzwonkami. Czyni to podczas wyjścia z zakrystii, dzwoniąc dzwonkiem, który wisi przy drzwiach zakrystii. Oprócz tego uderza w gong i dzwoni dzwonkami podczas Przeistoczenia. W czasie formacji choralista uczy się śpiewu oraz odpowiedzi na wezwania kapłana podczas Mszy Świętej.
3. Ministrant światła - Do obowiązków ministrantów światła należy noszenie świec podczas procesji oraz w czasie odczytywania Ewangelii. Na zbiórkach w szczególny sposób zagłębiają się w symbolikę światła. Chrystus bowiem był zapowiadany jako Światłość. Sam również nazywał siebie Światłością świata.
4. Ministrant krzyża - Jak sama nazwa wskazuje, ministrant pełniący taką funkcje jest odpowiedzialny za krzyż używany podczas procesji. Nie może być on nigdy brudny, zakurzony ani też zniszczony. Ministrant krzyża dba również o miejsce, w którym krzyż się znajduje. Najważniejszą posługą jest noszenie krzyża podczas procesji czy też Drogi Krzyżowej. Wielki Piątek jest dniem szczególnej posługi ministrantów krzyża.
5. Ministrant księgi - Odpowiedzialny jest za wszelkie księgi liturgiczne używane podczas Mszy Świętej oraz nabożeństw. Przed liturgią do jego obowiązków należy zaznaczenie odpowiednich czytań w lekcjonarzu, przygotowanie Ewangeliarza oraz Mszału. Podczas Mszy Świętej podaje Mszał kapłanowi sprawującemu Eucharystię. Musi więc znać dokładnie układ i rozmieszczenie tekstów.
6. Ministrant ołtarza - Najważniejszym zadaniem ministranta ołtarza jest służenie kapłanowi przez przynoszenie i podawanie darów oraz wcześniejsze ich przygotowanie. Dlatego też na zbiórkach formacyjnych poznaje wszystkie naczynia oraz szaty liturgiczne. Troszczy się również o to, aby były one otoczone wielkim szacunkiem. Turyferariusz - podczas liturgii podaje kapłanowi trybularz do okadzenia lub sam dokonuje okadzenia, np. podczas błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem. Dba również o czystość trybularza i zajmuje się rozpalaniem węgielków. Navikulariusz - odpowiedzialny jest za łódkę, w której znajduje się kadzidło, i dba o to, aby nigdy go nie zabrakło. Ministrant Wody - podczas liturgii podaje kapłanowi wodę święconą podczas obrzędu pokropienia, np. wiernych (aspersja) lub dewocjonaliów. Dba również o kociołek z wodą i kropidło. Insygniarze - ich zadaniem jest opieka nad mitrą i pastorałem, gdy obecny jest biskup.
7. Lektor - Ustanowiony do czytania fragmentów z Pisma Świętego, z wyjątkiem Ewangelii. Może również podawać intencje modlitwy powszechnej, a gdy nie ma psałterzysty, może również wykonać psalm między czytaniami i śpiew przed Ewangelią. Każdy ministrant, który chce zostać lektorem, musi przejść kurs poprawnego czytania i szacunku do Pisma Świętego.
8. Ceremoniarz - Jest to najbardziej zaszczytna i najważniejsza posługa w formacji Liturgicznej Służby Ołtarza.
Do obowiązków ceremoniarza należy:
• przeprowadzanie próby liturgii,
• czuwanie nad przebiegiem liturgii,
• dawanie znaków celebransowi oraz asyście, co należy w danym momencie zrobić,
• podawanie modlitw i dodatkowych tekstów celebransowi,
• ustawianie procesji na wejście i wyście,
• obsługa mikrofonu,
• rozpoczęcie modlitw przed i po Mszy Świętej,
• interwencja w nietypowych sytuacjach, które zakłócają przebieg liturgii.
Ceremoniarzem może więc zostać osoba, która dobrze zna liturgię i przeszła odpowiednie kursy. Ceremoniarz może też pełnić funkcję Animatora, który pomaga opiekunowi ministrantów w formacji członków Liturgicznej Służby Ołtarza. Musi wykazywać się dużą wiedzą oraz umiejętnością pracy z dziećmi i młodzieżą.
b) Animatorzy
Wybierani są corocznie spośród ceremoniarzy (względnie, jeśli zachodzi potrzeba spośród lektorów) na zasadach określonych przez Regulamin Rady Animatorów. Ilość animatorów określa również Regulamin Rady Animatorów. Obejmują swoją funkcję wraz z rozpoczęciem roku duszpasterskiego, tj. 3 września. W tym samym dniu kończą swoją kadencję poprzedni animatorzy.
W przypadku, gdy animator nie jest w stanie pełnić swojej funkcji, lub wykonuje ją źle, możliwe jest jego odwołanie przez O. Opiekuna, lub na wniosek Rady Animatorów za aprobatą O. Opiekuna albo na wniosek ⅔ członków LSO za aprobatą O. Opiekuna.
Dodatkowo, jeśli zachodzi taka potrzeba, można wyznaczyć: kuratora szat liturgicznych, kuratora sportu, kuratora sali, i innych według potrzeb.
c) Organizacja asyst liturgicznych
Należy w miarę możliwości dbać, aby na każdej Eucharystii była asysta liturgiczna, składająca się przynajmniej z jednego ministranta, każdego ze stopni. W tym celu animatorzy ustalają grafik posługi liturgicznej na Niedziele i dni powszednie.
Asysty uroczyste są przygotowywane przez Ceremoniarza głównego, z pomocą animatorów, precentorów i pod kierunkiem O. Opiekuna. Odpowiednio wcześniej, w ogłoszonym terminie odbywają się próby asysty.
d) Nabór nowych ministrantów
Kandydatów na ministrantów przyjmują animatorzy poprzez wypełnienie formularza „Karty danych i przebiegu formacji” i przekazanie go O. Opiekunowi, który dołącza go do dokumentacji Duszpasterstwa.
§ 2. Diakonia Liturgiczna
a) Zadania
Diakonia Liturgiczna włącza się czynnie w liturgię poprzez podejmowanie posług w Zgromadzeniu. Posługa ta jest pogłębiana systematycznym prowadzeniem formacji liturgiczno - biblijnej. W ten sposób członkowie Diakonii głębiej uczestniczą w życiu liturgicznym Kościoła – z głębszą świadomością oddają chwałę Bogu i czerpią zeń uświęcenie swojego życia.
b) Animator
Wybierany jest corocznie spośród członków Diakonii Liturgicznej na zasadach określonych przez przez Regulamin Rady Animatorów. Obejmuje swoją funkcję wraz z rozpoczęciem roku duszpasterskiego, tj. 3 września. W tym samym dniu kończy swoją kadencję poprzedni animator.
W przypadku, gdy animator nie jest w stanie pełnić swojej funkcji, lub wykonuje ją źle, możliwe jest jego odwołanie przez O. Opiekuna, lub na wniosek Rady Animatorów za aprobatą O. Opiekuna albo na wniosek ⅔ członków Diakonii za aprobatą O. Opiekuna.
Jeśli wprowadzono podział wiekowy, powołuje się osobnych animatorów dla poszczególnych grup wiekowych.
c) Funkcje pełnione w Diakonii Liturgicznej
W ramach posług Diakonii Liturgicznej w Zgromadzeniu podejmowane są: posługa zakrystianina, służba ładu, służba darów, służba dekoracji, czytanie komentarzy liturgicznych, posługa precentora poza prezbiterium, i inne posługi związane z celebrację świętych obrzędów.
d) Nabór nowych członków
Przyjęcia nowych członków Diakonii dokonują animatorzy poprzez wypełnienie formularza „Karty danych i przebiegu formacji” i przekazanie go O. Opiekunowi, który dołącza go do dokumentacji Duszpasterstwa.
Do wspólnoty należą osoby zapisane, jednak określone dalej spotkania mają charakter otwarty dla wszystkich zainteresowanych, przez co Duszpasterstwo przyczynia się do formacji liturgicznej i biblijnej parafii.
§ 3. Diakonia Muzyczna
a) Zadania
Diakonia Muzyczna włącza się czynnie w liturgię poprzez śpiew scholi, posługę psałterzysty, kantora i grę na instrumentach. Posługa ta jest pogłębiana systematycznym prowadzeniem formacji muzyczno – liturgicznej oraz biblijnej. W ten sposób członkowie Diakonii głębiej uczestniczą w życiu liturgicznym Kościoła – z głębszą świadomością oddają chwałę Bogu i czerpią zeń uświęcenie swojego życia.
b) Animator
Wybierany jest corocznie spośród członków Diakonii Muzycznej na zasadach określonych przez przez Regulamin Rady Animatorów. Obejmuje swoją funkcję wraz z rozpoczęciem roku duszpasterskiego, tj. 3 września. W tym samym dniu kończy swoją kadencję poprzedni animator.
W przypadku, gdy animator nie jest w stanie pełnić swojej funkcji, lub wykonuje ją źle, możliwe jest jego odwołanie przez O. Opiekuna, lub na wniosek Rady Animatorów za aprobatą O. Opiekuna albo na wniosek ⅔ członków Diakonii za aprobatą O. Opiekuna.
Jeśli wprowadzono podział wiekowy, powołuje się osobnych animatorów dla poszczególnych grup wiekowych.
c) Kierownik muzyczny
Zajmuje się prowadzeniem prób scholi.
Jest powoływany i odwoływany (gdy zachodzi taka potrzeba) przez animatora Diakonii Muzycznej za aprobatą O. Opiekuna.
d) Nabór nowych członków
Przyjęcia nowych członków Diakonii dokonują animatorzy poprzez wypełnienie formularza „Karty danych i przebiegu formacji” i przekazanie go O. Opiekunowi, który dołącza go do dokumentacji Duszpasterstwa.
Do wspólnoty należą osoby zapisane, jednak określone dalej spotkania mają charakter otwarty dla wszystkich zainteresowanych, przez co Duszpasterstwo przyczynia się do formacji muzycznej i biblijnej parafii.
5. Formacja
Prowadzenie formacji podzielone jest na dwie kategorie: wspólna – dla całego Duszpasterstwa Liturgicznego (§ 1), oraz formacja poszczególnych wspólnot (§ 2).
§ 1. Formacja wspólna
Należy wybrać jeden dzień w tygodniu, w którym odbywać się będą spotkania formacji wspólnej całego Duszpasterstwa Liturgicznego. Składają się na nie:
a) Eucharystia
Raz w miesiącu spotykamy się na Eucharystii dla Duszpasterstwa Liturgicznego poza niedzielą.
(Ponad to w każdą niedzielę wszyscy członkowie Duszpasterstwa Liturgicznego gromadzą się na Eucharystii Duszpasterstwa - z wyłączeniem Liturgicznej Służby Ołtarza, która uczestniczy w Mszach św. wg własnego grafiku). Eucharystia dla Duszpasterstwa ma charakter otwarty dla wszystkich zainteresowanych.
b) Adoracja Najświętszego Sakramentu
Raz w miesiącu gromadzimy się na wspólnej adoracji Najświętszego Sakramentu. Nabożeństwo ma charakter otwarty.
c) Krąg biblijny
W pozostałych tygodniach spotykamy się na wspólnym rozważaniu Słowa Bożego na tzw. Kręgu biblijnym.
Jeśli zaistnieje potrzeba, można wprowadzić Kręgi biblijne z podziałem na grupy wiekowe.
Kręgi biblijne mają charakter otwarty.
d) Rekolekcje
Raz do roku organizujemy rekolekcje dla Duszpasterstwa Liturgicznego.
§ 2. Formacja Liturgicznej Służby Ołtarza
Formacja LSO jest dostosowana do poszczególnych stopni posługi liturgicznej. Odbywa się w ramach spotkań organizowanych, w miarę możliwości:
- w odrębnych grupach wg stopni,
- wspólnie dla całej LSO,
- z podziałem na grupy wiekowe.
Jeśli zaprowadzono spotkania wspólne dla całej LSO – odbywają się one cotygodniowo, jeśli zastosowano podziały wg stopni lub wiekowe, należy wyznaczyć spotkania na poszczególne tygodnie miesiąca.
§ 3. Formacja Diakonii Liturgicznej
Formacja realizowana jest w ramach cotygodniowych spotkań na które składają się: celebracja Liturgii Godzin; czytanie i analizowanie dokumentów Kościoła, opracowań, książek i artykułów z zakresu liturgiki oraz dyskusja na ich temat; przygotowanie liturgii niedzielnej lub świątecznej. Można prowadzić także wykłady z liturgiki.
Spotkania mają charakter otwarty.
§ 4. Formacja Diakonii Muzycznej
Formacja realizowana jest w ramach cotygodniowych spotkań na które składają się: czytanie i analizowanie dokumentów Kościoła, opracowań, książek i artykułów o tematyce muzyczno - liturgicznej oraz dyskusja na ich temat; próba śpiewu na liturgię niedzielną lub świąteczną.
Spotkania mają charakter otwarty.
6. Dokumentacja formacji i działalności Duszpasterstwa Liturgicznego
§ 1. Wykaz tematów spotkań
O. Opiekun wraz z animatorami prowadzą wykaz tematów spotkań i dokumentację działalności Duszpasterstwa Liturgicznego i poszczególnych jego wspólnot gromadząc je w archiwum Duszpasterstwa dla corocznego sprawozdania przed O. Proboszczem lub wizytatorem w czasie wizytacji parafii.
§ 2. Kalendarz Duszpasterstwa Liturgicznego
Dla ułatwienia koordynacji życia Duszpasterstwa wydawany jest kalendarz, który dostępny jest dla wszystkich członków Duszpasterstwa przed rozpoczęciem każdego miesiąca. Kalendarz obejmuje wszystkie planowane spotkania Duszpasterstwa i poszczególnych jego wspólnot, uroczystości parafialne i planowane inicjatywy. Kalendarz również włączany jest do dokumentacji przechowywanej w archiwum.
7. Inne postanowienia
§ 1. Rok duszpasterski
Rozpoczyna się w święto Św. Grzegorza Wielkiego – Patrona Diakonii Liturgicznej, 3 września. Kończy się wraz z końcem roku szkolnego i akademickiego.
§ 2. Święta patronalne
5 maja – Św. Dominika Savio – święto patronalne Liturgicznej Służby Ołtarza.
3 września – Św. Grzegorza Wielkiego – święto patronalne Diakonii Liturgicznej.
22 listopada – Św. Cecylii – święto patronalne Diakonii Muzycznej.
§ 3. Zmiany w statucie
Zmian w statucie Duszpasterstwa Liturgicznego można dokonać:
a) na wniosek O. Opiekuna, zatwierdzony przez O. Proboszcza,
b) na wniosek któregoś z członków Rady Animatorów, poparty przez wszystkich członków Rady, zatwierdzony przez O. Opiekuna i O. Proboszcza,
c) na wniosek któregoś z członków Duszpasterstwa, poparty przez najmniej ⅔ członków całego Duszpasterstwa, poparty przez wszystkich członków Rady Animatorów, zatwierdzony przez O. Opiekuna i O. Proboszcza.
Statut Duszpasterstwa Liturgicznego parafii Św. Mikołaja we Wrocławiu
został przyjęty na spotkaniu animatorów
w dniu 13 grudnia A. D. 2007.
Aktualności
